Lepistes Besleme Deneyimlerim
Bu yazıda hem lepistes beslemenin gerçekte nasıl bir şey olduğunu anlatmak istiyorum ve ilgilisine deneyimlerimi paylaşmak hem de evimdeki en tuhaf deneyimi: eve su arıtma sistemi kurup, sonra o suyu akvaryum için tekrar “sertleştirmek” zorunda kalmamı anlatayım.
İlk Günler ve İlk Hatalar
Lepistes yeni başlayanlara hep “en kolay balık” diye önerilir, ve bir yere kadar doğru. Dayanıklı, uyumlu, renkli, ucuz. Ama “kolay” demek “dikkat gerektirmez” demek değil. İlk akvaryumumda erkek-dişi oranını hiç düşünmemiştim; birkaç erkek birkaç dişi, “eşit olsun” diye almıştım. Meğerse erkek lepistesler dişileri neredeyse durmadan kur yaparak takip ediyor, tek bir erkeğe karşı tek bir dişi varsa bu dişi için gerçek bir strese dönüşüyor. Doğru oran bir erkeğe iki-üç dişi; o zaman ilgi dağılıyor, kimse bunalmıyor.
İkinci sürpriz daha da büyüktü: ilk yavruları gördüğümde sevinmiştim, ertesi gün yarısı yoktu. Kendi anaları yemişti. Bunu bilmiyordum. Meğer bu son derece yaygın bir şeymiş yeterince bitki ve saklanacak yer olmayan bir akvaryumda yetişkin lepistesler kendi yavrularını rahatlıkla ziyafet olarak görüyor.
Su Meselesi: Arıtma Cihazının suyu akvaryuma eklenmez
Bulunduğum şehirde musluk suyu oldukça sert; kendi evimde bunu düzeltmek için altı aşamalı bir arıtma sistemi kurdurmuştum, elli yıllık bir binada, iki çocuklu bir evde temiz su için. Sistem beklediğimden iyi çalıştı: 280 ppm’lik giriş sertliği, çıkışta neredeyse sıfıra, 0,58 ppm’e kadar düştü.
Ama tam burada ironik bir şey oldu. Bu neredeyse saf suyu akvaryuma koyduğumda, lepistesler için bunun aslında kötü bir fikir olduğunu öğrendim. Bir kısmını kayıp ettim. Bir kısmı kafayı yedi. Niyetim temiz su ile sevindirmekdi. Lepistesler yumuşak değil, orta sertlikte, mineral bakımından zengin su seviyor; osmoregülasyon için kalsiyum ve magnezyuma ihtiyaçları var. Yani evin geri kalanı için “ne kadar arıtma su o kadar iyi” derken, akvaryum için tam tersini yapmam gerekti: arıtılmış suyu musluk suyuyla karıştırıp sertliği geri yükseltmem gerekti. Bir sistemi hem “suyu yumuşat” hem “suyu sertleştir” için aynı anda kullanmak gibi tuhaf bir denge kurmuş oldum. Siz iyisi sadece musluk suyu ekleyin ve en az 24 saat su açık da ve akvaryum ile aynı oda da kalacak şekilde dinlendirin. Bazı kaynaklar en az 48 saat diyor ama ben 24 saat de hiç bir şey yaşamadım.
Arıtma sisteminin bir kusuru hâlâ duruyor açıkçası: elektrikli pompa çıkışını bağlayamadım, bu yüzden membran verimi tam istediğim seviyede değil. Bir gün hallederim diyorum, aylardır halledecez daha.
Popülasyon Patlaması
Lepistes yetiştirenlerin hemen hepsinin bildiği bir gerçek var: bu balıklar inanılmaz hızlı üretiyor. Tek bir dişi ayda onlarca yavru dünyaya getirebiliyor, gebelik süresi bir aya yakın, ve doğurduktan hemen sonra tekrar gebe kalabiliyor. Yani “birkaç lepistes alayım” dediğiniz an, birkaç ay içinde akvaryumunuz doluyor.
Bunu kontrol altında tutmanın birkaç yolu var: yavruları ayrı bir kaba almak, sık bitki ve saklanma alanı bırakmak, ya da fazlalığı başka bir meraklıya vermek. Ben genelde son seçeneği kullanıyorum çevrede lepistes almak isteyen birkaç kişi buldum, fazlalık onlara gidiyor. Satmayı bi türlü kendime yediremedim. Siz buna ne derseniz deyin.
Çocuklarla Akvaryum
Çocuklarımın akvaryumla ilişkisi tamamen farklı bir konu. Sabah kahvaltıdan önce balıkları saymak neredeyse bir ritüel oldu; “dün beş tane yavru vardı, bugün üç tane” gibi raporlar alıyorum düzenli olarak. Lepistes beslemenin en güzel yanı belki de bu: karmaşık değil, ama sürekli bir şeyler oluyor, ve bu çocuklara sabır ve gözlem öğretiyor, fark etmeden.
Yeni Başlayanlara Tavsiyeler
En az 40 litre bir akvaryumla başlayın; daha küçük bir akvaryum “kolay” gibi görünür ama üreme hızını kaldıramaz 40 litrenin 5 litresini eklerken tepeleme bir tatlı kaşığı tuz ekleyin ama tuzu iyice eritmeden akvaryuma katmayın. Lepistesler hafif tuzlu suya bayılır ve sağlıklarını korumalarını sağlar. Filtreleme şart olmazsa olmaz. Pipo filtre önerebilirim. Uyumlu olduğu başka balık türleri var ama başka balık türleriyle olmasını önermiyorum. Zaten akvaryum hobinisi yeterince tatmin edecektir.
Bir erkeğe iki-üç dişi oranını koruyun hem su kalitesi hem yavru hayatta kalma oranı için.Dişileri alırken hamile tercih edin. Dişi lepistesler çoğalınca farklı ırk erkeklerden ekleyin.
Ömrü iyi bakılırsa dört seneye çıkabilir.
Bol bitki bulundurun. Bitki bulamazsanız veya bakımı minimuma indirmek istiyorsanız rafya alabilirsiniz. Balıkları farklı akvaryumculardan alın. Özel türler çoğalırken problem yaşıyor. Eğer ki yeni yavrular görmek istiyorsanız özel türden uzak durun.
Musluk suyunuz çok sertse ya da çok arıtılmışsa, lepistes için orta sertlikte (8-12 dGH civarı) olduğundan emin olun. En en önemlisi dip çekimi, haftada mutlaka bir defa yapın. Eğer ki dip çekimi yapmadan su eklerseniz balıklarınızın eksildiğini ve dışarı zıpladıklarını bile görürsünüz. Sizi şaşırtacak kadar uzağa zıplaya biliyorlar. Deneyim ettim bunu.
Yavru bulduğunuzda şaşırmayın, hazırlıklı olun.
Cinsiyet ayrımı çok basit. Eğer çok renkli ve süslüyse erkek daha az gösterişli olan dişidir. Ayrıca erkekler de cinsel organı görebilirsiniz.
Lepistes beslemek gösterişli bir hobi değil. Kimse akvaryumunuzu görüp “vaay” demiyor, sosyal medyada paylaşacak çok bir şey yok. Ama her sabah birkaç dakika izlemek, suyun dengesini takip etmek, bazen bir hata yapıp düzeltmek, sağlıklı koloni kurmak bu küçük ritüel garip bir huzur yaratıyor.
Sizin de bir akvaryum deneyiminiz varsa, ya da lepistes beslemeyi düşünüyorsanız, yorumlarda konuşalım.
Yorumlar
Yorum Gönder